Siapa Layak Terima Harta Pusaka Jika Tiada Ibu Bapa dan Anak?

Dalam pengurusan harta pusaka, ramai yang menyangka bahawa jika seseorang meninggal dunia tanpa anak dan ibu bapa, maka harta tersebut hanya akan jatuh kepada adik-beradik yang masih hidup. Namun dalam hukum faraid, pembahagian waris sebenarnya lebih terperinci daripada itu.

Secara asasnya, sebelum harta pusaka dibahagikan kepada waris, terdapat beberapa perkara yang perlu diselesaikan terlebih dahulu. Antaranya ialah kos pengurusan jenazah, pembayaran hutang si mati, serta pelaksanaan wasiat yang sah (jika ada). Hanya selepas semua perkara ini diselesaikan barulah baki harta pusaka boleh dibahagikan kepada waris yang berhak menurut hukum syarak.

Dalam situasi di mana seseorang meninggal dunia tanpa ibu bapa dan tanpa anak, waris yang dilihat seterusnya ialah adik-beradik kandung serta zuriat mereka.

Jika si mati mempunyai seorang saudara perempuan kandung yang masih hidup, saudara perempuan tersebut berhak menerima bahagian faraidnya iaitu separuh (1/2) daripada harta pusaka. Perkara ini bersandarkan kepada firman Allah SWT dalam Surah al-Nisa’ ayat 176 yang menyatakan bahawa jika saudara perempuan itu seorang sahaja, maka baginya separuh daripada harta peninggalan.

Selepas bahagian tersebut diberikan, baki harta pusaka akan diberikan kepada anak saudara lelaki daripada saudara lelaki kandung sebagai waris ‘asabah. Dalam hukum faraid, ‘asabah ialah waris lelaki yang menerima baki harta selepas bahagian waris fardu diberikan.

Sebaliknya, anak saudara daripada saudara perempuan tidak termasuk dalam kategori waris yang menerima pusaka dalam keadaan ini. Mereka tergolong dalam golongan dzawil arham, iaitu kerabat yang tidak mewarisi selagi masih ada waris lain yang lebih hampir menurut susunan faraid.

Kesimpulannya, dalam kes seseorang yang meninggal dunia tanpa ibu bapa dan anak, harta pusaka akan dibahagikan kepada saudara perempuan kandung sebagai penerima bahagian fardu, manakala baki harta diberikan kepada anak saudara lelaki daripada saudara lelaki kandung sebagai waris ‘asabah. Anak saudara daripada saudara perempuan tidak menerima bahagian pusaka dalam keadaan tersebut.

Pembahagian ini menunjukkan bahawa hukum faraid bukan sahaja mengambil kira hubungan kekeluargaan, tetapi juga susunan keutamaan waris yang telah ditetapkan oleh syarak.

Rujukan lanjut: eKemusykilan, Jabatan Mufti Pulau Pinang